</> Make for Iran – بسازیم برای ایران

پروژه‌ها، آموزش‌ها و ابزارها برای سازندگان و علاقه‌مندان الکترونیک

  • خانه
  • الکترونیک
  • پرینت سه‌بعدی
  • حکاکی و برش لیزری
  • ابزار کارگاهی
  • پهپاد
  • ربات زمینی UGV
  • ربات پرنده UAV
  • صنایع دستی
  • آموزش
  • پروژه‌ها
  • درباره ما
خانه›آموزش›تبدیل دوچرخه معمولی به دوچرخه خودمتوازن با Arduino و MPU-6050 (فارسی)
آموزش ربات‌های زمینی (UGV)

تبدیل دوچرخه معمولی به دوچرخه خودمتوازن با Arduino و MPU-6050 (فارسی)

​ ژوئن 12, 2026 1 دقیقه مطالعه
دوچرخه خودمتوازن DIY Reaction Wheel آردوینو

دوچرخه چطور بدون راننده تعادل نگه می‌دارد؟

دو روش اصلی برای تعادل دوچرخه بدون راننده وجود دارد: روش فرمان زدن (مثل پست موتورسیکلت) و روش چرخ واکنشی (Reaction Wheel). در روش دوم یک دیسک سنگین با موتور BLDC در بالای دوچرخه نصب می‌شود. وقتی دوچرخه کج می‌شود، این دیسک خلاف جهت می‌چرخد و با اثر ممان اینرسی زاویه‌ای (Angular Momentum) دوچرخه را سرپا نگه می‌دارد — دقیقاً مثل فضاپیماها که با reaction wheel جهت‌گیری را حفظ می‌کنند.

این روش برای دوچرخه در جای ثابت (پارک‌شده) عالی کار می‌کند و نیازی به حرکت ندارد — برخلاف روش فرمان که باید دوچرخه در حال حرکت باشد تا تعادل برقرار شود.

🛠️ کارت پروژه

چه می‌سازیم؟ دوچرخه ۲۶ اینچ با Reaction Wheel روی فریم
بودجه ~۱.۸M تومان (با موتور BLDC و VESC)
زمان ۱ آخر هفته ساخت + ۱ روز تنظیم PID

BOM

قطعه مشخصات قیمت
دوچرخه کارکرده ۲۶ اینچ — هر مدل ~۵۰۰K
موتور BLDC 5065 140KV برای reaction wheel ~۴۰۰K
VESC 4.12 یا FSESC درایور FOC موتور ~۵۰۰K
دیسک آلومینیوم ۲۰cm قطر، ۱cm ضخامت وزن reaction wheel ~۲۰۰K
Arduino Mega 2560 کنترل PID ~۲۵۰K
MPU-6050 IMU ~۴۰K
باتری LiPo 4S 5000mAh ۱۴.۸V برای VESC ~۶۰۰K

محاسبه ممان اینرسی دیسک

برای یک دیسک توپر با جرم m و شعاع r: I = ½ × m × r²

دیسک آلومینیوم ۲۰cm قطر، ۱cm ضخامت: m ≈ ۰.۸۵kg → I = ½ × ۰.۸۵ × ۰.۱² = 0.00425 kg·m²

با چرخش ۳۰۰۰ RPM گشتاور واکنشی: T = I × α — برای اصلاح ۱°/s² نیاز است: T = 0.00425 × 0.0175 ≈ 74 mN·m — کافی برای دوچرخه ۱۵kg.

مراحل نصب Reaction Wheel

  1. یک پایه L-شکل از آلومینیوم ۵mm روی لوله افقی فریم دوچرخه (بالاترین نقطه) جوش یا ببند.
  2. موتور BLDC را در مرکز دیسک با Hub Adapter وصل کن.
  3. مجموعه دیسک+موتور را عمود بر صفحه دوچرخه (محور چرخش = محور طولی) نصب کن.
  4. MPU-6050 را روی فریم نصب کن — محور X باید موازی جهت حرکت باشد.
  5. VESC را زیر فریم با تسمه ولکرو ثابت کن.

کد PID برای Reaction Wheel

#include <Wire.h>
#include <MPU6050.h>

MPU6050 imu;
// VESC درایو از طریق UART یا PWM
// این مثال از PWM روی D9 استفاده می‌کند (0-255 → سرعت BLDC)

float Kp=120.0, Ki=2.0, Kd=8.0;
float angle=0, setpoint=0;
float errSum=0, lastErr=0;
unsigned long lastTime;

void setup(){
  Wire.begin(); imu.initialize();
  pinMode(9, OUTPUT);
  lastTime = millis();
}

void loop(){
  int16_t ax,ay,az,gx,gy,gz;
  imu.getMotion6(&ax,&ay,&az,&gx,&gy,&gz);
  float dt = (millis()-lastTime)/1000.0; lastTime=millis();

  // roll angle (چپ-راست)
  float accelRoll = atan2(ax, az)*180.0/PI;
  angle = 0.98*(angle+(gz/131.0)*dt)+0.02*accelRoll;

  float err = setpoint - angle;
  errSum += err*dt; errSum=constrain(errSum,-50,50);
  float dErr=(err-lastErr)/dt; lastErr=err;
  float out = Kp*err + Ki*errSum + Kd*dErr;
  // تبدیل خروجی PID به سرعت reaction wheel
  // مثبت = چرخش یک جهت، منفی = معکوس
  int pwmVal = 128 + constrain((int)out,-128,127);
  analogWrite(9, pwmVal);
  delay(5);
}

  • VESC Project — فریمور و مستندات
  • آپارات: دوچرخه خودمتوازن فارسی
برچسب‌ها: BLDC MPU-6050 PID Reaction Wheel UGV آردوینو تبدیل دوچرخه دوچرخه خودمتوازن
​
مطلب بعدی موتورسیکلت خودمتوازن DIY — بخش ۲: MPU-6050، PID آردوینو و درایور موتور (فارسی) مطلب قبلی ساخت اسکوتر خودمتوازن DIY با موتور Hoverboard و VESC (فارسی)
</> Make for Iran – بسازیم برای ایران

پروژه‌ها، آموزش‌ها و ابزارها برای سازندگان و علاقه‌مندان الکترونیک

یاد بگیر، بساز، به اشتراک بگذار. جامعه‌ای برای سازندگان، مهندسان و علاقه‌مندان به فناوری در ایران.

دسته‌بندی‌ها

  • پروژه‌ها
  • ربات‌های پرنده (UAV)
  • آموزش
  • ربات‌های زمینی (UGV)
  • الکترونیک
  • پهپاد و مولتی‌روتور

پیوندها

  • خانه
  • درباره ما
  • تماس
  • فید RSS

آخرین مطالب

  • خلاصه دوره ArduPilot/iNAV و گام‌های بعدی (فارسی)
  • رادیو تله‌متری در مقابل LTE/4G برای کنترل از راه دور (فارسی)
  • Ground Station روی موبایل و تبلت — QGroundControl و Solex (فارسی)
  • راه‌اندازی Ground Station با Mission Planner (فارسی)
© 2026 Make for Iran – بسازیم برای ایران. تمامی حقوق محفوظ است.
ساخته شده با ❤️ برای سازندگان ایران  |  ورود