ADS-B و RTL-SDR یعنی چه؟ (برای مبتدی)
ADS-B (Automatic Dependent Surveillance-Broadcast) یک سیستم ناوبری هوایی است که هواپیماهای تجاری موقعیت GPS، ارتفاع، سرعت و شناسه خود را در فرکانس ۱۰۹۰MHz به صورت خودکار پخش میکنند. این سیگنال کاملاً رمزنگاری نشده و رایگان برای دریافت است.
RTL-SDR یک دانگل USB ارزانقیمت (قیمت تقریبی ۱۰-۳۰ دلار) است که یک گیرنده رادیویی کامل در محدوده ۲۵MHz تا ۱.۷GHz است. با نرمافزار رایگان Dump1090، میتوان سیگنال ADS-B هواپیماها را دکد کرد و روی نقشه نمایش داد.
این پروژه علاوه بر سرگرمی، یک ابزار عالی برای درک اصول SDR (Software Defined Radio)، دریافت رادیویی و پردازش سیگنال است.
محصولی که میسازید
یک ایستگاه ردیابی هواپیما که هواپیماهای تجاری اطراف را روی نقشه نمایش میدهد.
- زمان راهاندازی: ۱ تا ۲ ساعت
- هزینه: ۸۰۰ هزار تا ۱.۵ میلیون تومان
- برد دریافت: تا ۳۰۰ کیلومتر با آنتن خوب
مرحله ۱ — نصب Driver و نرمافزار
// Windows:
// ۱. دانلود Zadig از zadig.akeo.ie
// ۲. RTL-SDR را وصل کنید
// ۳. در Zadig: RTL2832U انتخاب کنید → WinUSB نصب کنید
// نصب Dump1090:
// دانلود dump1090-win از github.com/mutability/dump1090
// اجرا: dump1090.exe --interactive --net
// مرورگر: http://localhost:8080 → نقشه زنده
// نصب Virtual Radar Server (اختیاری — بهتر):
// virtualradarserver.co.uk/Download.aspx
// اجرا → Browse Map → localhost:8080
مرحله ۲ — آنتن بهینه برای 1090MHz
// آنتن Quarter-wave Monopole برای 1090MHz:
// λ/4 = 300 / (1090 * 4) ≈ 68.8mm
// سیم ۱mm قطر، طول ۶۹mm روی صفحه زمین (ground plane)
// آنتن Coaxial Spider:
// ۴ Radial × ۶۹mm (با ۴۵° به پایین) + ۱ Radiator × ۶۹mm به بالا
// برد دو برابر نسبت به آنتن بسته بندی
// آنتن ADS-B آماده (بهترین):
// "FlightAware Pro Stick Plus" — فیلتر ADS-B داخلی
اتصال به FlightAware
// در Raspberry Pi (راهحل دائمی):
// curl -L -o install.sh https://flightaware.com/adsb/piaware/install
// bash install.sh
// piaware-config flightaware-user "your_email"
// piaware-config flightaware-password "your_password"
// systemctl restart piaware
// پس از اتصال، دادههای شما به FlightAware.com ارسال میشود
// و شما یک حساب FlightAware رایگان دریافت میکنید
چکلیست تست
| تست | نتیجه |
|---|---|
| RTL-SDR در Device Manager دیده میشود؟ | بله — بعد از Zadig |
| dump1090 در ۱۰ دقیقه اول هواپیما دریافت کرد؟ | بستگی به ترافیک منطقه |
| نقشه در مرورگر باز میشود؟ | localhost:8080 |
| تعداد هواپیماهای دریافتشده؟ | معمولاً ۵-۲۰ در آسمان تهران |